Gundlapall Rajendraprasad

 నిద్ర నిద్రపోతే హాయి, నిద్రలేస్తే హాయి నిద్రపుచ్చితే హాయి, నిద్రవస్తే హాయి నిద్రపిలిస్తే హాయి, నిద్రముంచితే హాయి నిద్రవడిలో జారితే నిండుగానే హాయి నిద్రలో తూగితే తనువంతా హాయి నిద్రలో కలలుకంటే కనులంతా హాయి నిద్రాదేవి కరుణిస్తే మనసంతా హాయి నిద్రలో విహరిస్తే లోకమంతా హాయి నిద్రాలోలుడైతే కునుకే మధురం నిద్రాభీరువైతే రేయే దుర్భరం నిద్రాభిలాషికి పాన్పే స్వర్గం నిద్రాకాంక్షికి కునుకే భాగ్యం నిద్రామత్తుడైతే లోకమే మరుపు నిద్రావిహీనుడైతే జీవితమే అలుపు నిద్రాధికుడైతే సమయమే జారును నిద్రాప్రియుడైతే కలలే చేరును నిద్రమత్తమైన కనులలో హాయి నిద్రరాని రేయిలో భయం నిద్రలేమితో కలతలెన్నో నిద్రవల్లనే సుఖాలెన్నో అలసిన దేహానికి నిద్రే ఔషధం కలతల మనసుకు నిద్రే అమృతం రాజైనా బంటైనా నిద్రలో సమానమే పేదైనా ధనికైనా కునుకులో ఒకటే పసిబిడ్డ నవ్వులో నిద్రకే అందం పండు వయసులో నిద్రకే సౌఖ్యం నిద్రలేచిన వేళ నూతనోత్సాహం నిత్యజీవితానికి నిద్రే ఆధారం గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం

 ఓ మనసా! తట్టవే శిరసును చక్కని ఆలోచనవై ముట్టవే మనసును తియ్యని ఆలోచనవై సౌఖ్యాలను లోకంలో అనుభవించేలా  కట్టవే కాసుల మూటని ఆలోచనవై కడుపులోని ఆకలి మంటలను ఆర్పేలా పెట్టవే పెళ్ళి వంటలని ఆలోచనవై చితికిచిట్లిన బ్రతుకుని దారికి తెచ్చేలా కుట్టవే అతుకుల బొంతని ఆలోచనవై నీలి గగనంలో జాబిలిలా వెలిగేలా పట్టవే కీర్తి ప్రతిష్ఠని ఆలోచనవై అంధకారాన్ని తరిమేసే ప్రకాశంలా నెట్టవే చెడ్డ గుణములని ఆలోచనవై పరుగెడుతున్న ప్రపంచాన పయనించేలా చుట్టవే భూఖండాలని ఆలోచనవై గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం.

 గజల్ సౌందర్యం తెలుగు గజల్ సౌందర్యం పాఠకులకు అందిస్తా  గొప్ప గజల్ మాధుర్యం సువ్రతులకు అందిస్తా  పారసీ నుంచి మనకొచ్చిన గానయోగ్య ద్విపదల తెనుగు గజల్ విశిష్టతలను ఎల్లరకు అందిస్తా ప్రారంభంలోనే మనసుల తట్టే పంక్తులుగా  మత్లాలను మొదట గజల్  ప్రేమికులకు అందిస్తా చెవులు విప్పి అతి శ్రద్ధగా ఆలకించే వారికి మక్తాలను చివర గజల్ ప్రేరకులకు అందిస్తా ముచ్చటైన మాటలను లయాత్మకంగా అమర్చుతూ షేర్ల ద్విపాద నడకలను ఆంధ్రులకు అందిస్తా  మంచి పదాలను మరలమరల వినాలనే వారికి రదీఫులను రమ్యంగా రసజ్ఞులకు అందిస్తా  మాత్రలు సరిగకుదిరేలా అంశానికి అనువుగా కాఫియాల ఏరి పొదిగి గాయకులకు అందిస్తా గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం. 

 రాయాలని నాకున్నది  మనసులోని ఊహలను లిఖించాలని నాకున్నది  గుండెలోని భావాలను చెప్పాలని నాకున్నది  కొండా కోనలల్లో కలియతిరిగి కాలం గడిపి చూచిన దృశ్యాలను వర్ణించాలని నాకున్నది  హృదయాన్ని ఉయ్యాలలూగించి ఉప్పొంగించగ   పొందిన అనుభవమ్ములను తెలపాలని నాకున్నది  పిల్లల తడబడు అడుగులు చూచి ముద్దు మాటలు విని పసిపాపల మోములను ముద్దాడాలని నాకున్నది  పున్నమి వెన్నెలలో విహరించి తోటలలో తిరిగి  ప్రకృతి రమణీయతలను కాంచాలని నాకున్నది  ప్రేమానురాగాలు పంచి సిగ్గుతో తలవంచిన  పడచుల ఎర్రబుగ్గలను చూడాలని నాకున్నది  కోకిల కంఠము విని కుహూకుహూ రాగాలు తీసి కమ్మని స్వరాలను ఆలపించాలని నాకున్నది  హంస నడకలను చూచి మయూరి నృత్యాలను కాంచి కూచిపూడి డాన్సు ప్రదర్శించాలని నాకున్నది  అక్షరాలను అల్లి పదపుష్పాలను పూయించే  మహాకవుల కవనాలను చదవాలని నాకున్నది  గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం.

 చేసుకో నిండు నూరేళ్ళ జీవితాన్ని బంగారం చేసుకో నిత్యం వదలక దేహాన్ని సింగారం చేసుకో శ్రేయోభిలాషుల సేవలను మనసారా గౌరవించు పని ప్రావీణ్యుల గుర్తించి సత్కారం చేసుకో చెలియ చెంతనున్న వేళలో చింతలను మరిచిపో చల్లని పున్నమి వెన్నెలలో విహారం చేసుకో సర్వదా తోడుగా నిలిచే వారిని ఆదరించు కలిసొచ్చే స్నేహితులతో సహకారం చేసుకో ఇబ్బందులు కలిగిస్తే విచారం వ్యక్తపరచు చేసిన తప్పులు దిద్దుకొని సంస్కారం చేసుకో పచ్చని పుడమి ప్రకృతిని కనులారా తిలకించు అందాల పూలతోటలో సంచారం చేసుకో సాయం చేసిన మనసులను ఎప్పటికినీ మరువకు అపకారులకు సహితం కోరి ఉపకారం చేసుకో గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం.

 మూడు గంటలు ముచ్చటగా జరిగిన కాలిఫోర్నియా వీక్షణం గవాక్షం 168వ అంతర్జాల సమావేశం ************************************************ నేడు 15వ తేదీ ఆగష్టు 2026, శనివారం, కాలిఫోర్నియా వీక్షణం సాహితీ సమావేశం ముచ్చటగా మూడు గంటలు జరిగింది. మొదట వీక్షణం వ్యవస్థాపుకురాలు మరియు అధ్యక్షురాలైన డాక్టర్ గీతా మాధవి స్వీయ పరిచయం చేసుకోబోతున్న కవులు డాక్టర్ చీదెళ్ళ సీతాలక్ష్మికి, బిటవరం శ్రీమన్నారాయణకి, కవిమిత్రులకు మరియు సాహీత్యాభిమానులకు ఆహ్వానం పలికి సమావేశాన్ని ప్రారంభించారు. పిమ్మట వీక్షణం భారతదేశ ప్రతినిధి గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్ చీదెళ్ళ సీతాలక్ష్మిని సభకు పరిచయం చేసి వారి జీవితం గురించి, సాహిత్య ప్రస్థానం గురించి, వారి రచనల గురించి మరియు యువ కవులకు సూచనలు ఇవ్వమని కోరారు.  డాక్టర్ చీదెళ్ళ సీతాలక్ష్మి కరెంటు కూడా లేని పల్లెలో పుట్టి, గుడ్డి దీపం కింద చదువుకుని పైకొచ్చానన్నారు. అన్ని క్లాసులలోనూ ప్రథమురాలుగా వచ్చేదానినని చెప్పారు.  మిగతా సమయాన్ని లైబ్రరీలో గడిపేదాన్నని అన్నారు. శ్రీశ్రీ, దివాకర్ల, దాశరథి వంటి మహాకవుల ఉపన్యాసాలు విని సాహిత్యంపై అభిలాషను పెంచుకున్నానన్నారు.ఛందోబద్ధ పద్...

 నెచ్చెలితో సరసాలు తొందరగా చెంతకు రమ్మని పిలవనా నెచ్చెలిని  సరససల్లాపాలాడి నవ్వించనా నెచ్చెలిని   కబుర్లలో దించి కవ్వించి కుతూహలపరచనా తేనెపలుకులు చిందుతూ అలరించనా నెచ్చెలిని  అందాలు చూపించి ఆనందాలు అందించనా కమ్మనైన మాటలతో ఊరించనా నెచ్చెలిని  బాధలను మరిపించనా కోపాన్ని తగ్గించనా ఓదార్చి ఒప్పించనా లాలించనా నెచ్చెలిని  ఆకాశానికెత్తి తారకల మధ్యన తిప్పించి అలకపానుపును దింపి బుజ్జగించనా నెచ్చెలిని   చేతులను పట్టుకొని వెన్నెలలో విహరింపజేసి మల్లెల మత్తులో దింపి మురిపించనా నెచ్చెలిని  ఆటలు ఆడించి నెమలిలాగా నాట్యమాడించి రసరాగాలతో రంజింపజేయనా నెచ్చెలిని  మనసును దోచుకొని మమతా మోహాలు పంచినందుకు ప్రేమదేవతలాగ ఆరాధించనా నెచ్చెలిని  కళ్లను కట్టిపడవేసి కోర్కెలు రేకెత్తించే అపురూప అందాన్ని అభినందించనా నెచ్చెలిని” గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం. 

 విందులు  ఎదురుచూస్తున్న నేత్రాలకు కనులవిందు ఇవ్వనా  వెతుకుతున్న శ్రవణాలకు వీనులవిందు ఇవ్వనా  నిత్యం చెమటచుక్కలు కార్చే శ్రామిక జీవుల వేసారిన హృదయాలకు మనోవిందు ఇవ్వనా పగటికలలు కంటూ కాలాన్ని వెళ్ళబుచ్చుతున్న  రసికుల రంజింపజేయుటకు రసవిందు ఇవ్వనా  స్వాతిచిప్పల్లా చినుకులకై కాచుకొనిచూస్తున్న పాఠకుల మురిపించుటకు కవితావిందు ఇవ్వనా  తెలుగుభాషా తియ్యందనాలకు తడుముకుంటున్న  సాహితీ అభిమానులకు అక్షరవిందు ఇవ్వనా   కబుర్లకోసమని కలవరపడుతున్న చిన్ననాటి మిత్రుల ముచ్చటపరచుటకు స్నేహవిందు ఇవ్వనా  అందాల దృశ్యాలుచూసి ఆనందం కోరేటి ప్రకృతి ప్రియుల ప్రీతికి భావాలవిందు ఇవ్వనా  గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం.

సాగదీస్తా  మనసును  ముట్టితే విషయాల్ని సాగదీస్తా  హృదిని తట్టితే అంశాల్ని సాగదీస్తా    కవిత కలలోకొచ్చి రాయమని కవ్విస్తే  ఊహలూరితే సంగతాల్ని సాగదీస్తా  పుష్పాలు విచ్చుకొని పరిమళాలు చల్లితే  భావాలు కూరితే వివరాల్ని సాగదీస్తా   చిరునవ్వులు చిందితే వదనాలు వెలిగితే  అక్షరాలా వ్యవహారాల్ని సాగదీస్తా  స్నేహితులు చెంతకొచ్చి సమయాన్ని అడిగితే  పదాలతో ప్రస్తావనాల్ని సాగదీస్తా  నా పుస్తకాలు కొని చదివి సంతసపడితే  పాఠకులు కొరకు ప్రకరణాల్ని సాగదీస్తా   శారదాంబ నన్ను కరుణించి వరాలిస్తే  వాణీదేవి వృత్తాంతాల్ని సాగదీస్తా  గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం. 

 అందాలు (గజల్) మదిలోన ఆలోచనలు పారితే అందం  పేజీలపై భావాలు కూరితే అందం  కర్షకులు వర్షాలకై ఎదురుచూస్తుంటే  నింగిలో నీలిమబ్బులు కమ్మితే అందం కొమ్మలు తొడిగి పైకెదిగి ఆకులు చిగురించి  తోటలో మొక్కలు పూలుపూచితే అందం  కన్న కలలు ఫలించి ఆశలు నెరవేరితే  మోములపై చిరునవ్వులు ముసిరితే అందం  కప్పలు అరుస్తుంటే చినుకులు పడుతుంటే  ఏటిలోన నీటి జాలు సాగితే అందం  చల్లని గాలి వీచి సంబరపరుస్తుంటే   కడలిలో కెరటాలు ఎగిసిపడితే అందం  ప్రకృతి పులకించి పరవశపరుస్తుంటే  భువిలోన పచ్చచెట్లు మొలిచితే అందం  గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం

 రావే చెలియా! (గజల్) పట్టుచీర కట్టుకోని పక్కకురావే చెలియా  సరస సల్లాపాలాడ చెంతకురావే చెలియా   అందంగా తయారయి ఆనందం చేకూర్చగా  ముద్దూ ముచ్చట్లకొరకు ముందుకురావే చెలియా   పల్లెటూరి పడచులాగ పరువాల పడతిలాగా  నేతచీర చుట్టుకొని ఎంకిలా రావే చెలియా  వసంతమాసంలా పున్నమిజాబిలి వెన్నెలలా  మల్లెలు కొప్పులో తురుముకొనిరావే చెలియా  సిగ్గులు బుగ్గలొలుకుతూ సింగారాలు చూపుతూ  చలాకీ నవ్వులు చిమ్ముకుంటూరావే చెలియా  తెలుగింటి తరుణిలా తేనెపలుకులు చల్లుకుంటూ చందనపు బొమ్మలాగ చకచకారావే చెలియా  మనసువిప్పి మాటలాడ హృదయాన్ని దోచేలా   పరిమళాలు చల్లుతూ పువ్వులా రావే చెలియా  గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం. 

 వెలుగులు (గజల్)  ఇల్లాలు తిరుగుతుంటే ఇంటికే వెలుగురా  పిల్లలూ ఆడుతుంటే కంటికే వెలుగురా   విహారానికి పిలుస్తూ వెన్నెలను చల్లుతూ   జాబిలి చరిస్తుంటే మింటికే వెలుగురా  పకపకా నవ్వుతూ పసిపాప నోరు తెరుస్తూ   తళతళా లాడుతుంటే పంటికే వెలుగురా  అందాలు చూపుతూ ఆనందం కలిగిస్తూ  మిలమిలా మెరుస్తుంటే వంటికే వెలుగురా  గలగలా మాట్లాడుతూ చిరుగంతులు వేస్తూ  నవ్వులూ చిందుతుంటే చంటికే వెలుగురా  అమ్మ ప్రేమ చల్లగా ఇల్లంతా నింపితే    ఆప్యాయతల సౌరభం గూటికే వెలుగురా॥   సత్యమనే మాటలను మనసారా పలికితే    మంచితనపు మాధుర్యం నోటికే వెలుగురా॥  గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్,భాగ్యనగరం. 

 ఎంచుకో? (గజల్) అయ్యిందా అరుణోదయం వెలుగులబాట ఎంచుకో అయ్యిందా చంద్రోదయం వెన్నెలబాట ఎంచుకో॥ కళ్లు తెరచి చూడు నడుస్తున్న ఆధునిక ప్రపంచాన్ని  అయ్యిందా నేత్రోదయం చక్కనిబాట ఎంచుకో॥ గురువులచెంత సరియైన విద్యాబుద్ధులు నేర్చుకో  అయ్యిందా ఙ్ఞానోదయం మేలైనబాట ఎంచుకో॥ కలలొచ్చి కవ్వించి కుతూహలపరచి మురిపించితే అయ్యిందా నిద్రోదయం వికసితబాట ఎంచుకో॥ పొద్దుపొద్దునే చెట్లు చిగురించి మొగ్గలు తొడిగితే అయ్యిందా పుష్పోదయం పరిమళబాట ఎంచుకో॥ మధుమాసం ఏతెంచగా మనసులు పొంగిపొర్లితే  అయ్యిందా వసంతోదయం మల్లెబాట ఎంచుకో॥ సాహితీసేద్యంలో సాగుచేస్తు సతమవుతుంటే అయ్యిందా అక్షరోదయం సాహిత్యబాట ఎంచుకో॥ గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం

 తెలుగు గజల్ చదవటానికి చాలా సొంపైనది తెలుగుగజల్ వర్ణించటానికి సుందరమైనది తెలుగుగజల్॥ కనువిందు చేస్తూ హృదయములను గెలిచేదీ పాడటానికి గానయోగ్యమైనది తెలుగుగజల్॥ గాంధర్వ గానమై మదులను మురిపించే స్వరమై చెప్పటానికి మాధుర్యమైనది తెలుగుగజల్॥ తీపి మాటలతో రంజింపజేసే గీతమై రాయటానికి లయబద్ధమైనది తెలుగుగజల్॥ అందమైన ఊహలను చక్కగా ఒలికించేదీ భావనలందు కడు సున్నితమైనది తెలుగుగజల్॥ సుకుమార భావమై మదిని మెల్లగా తడిమేదీ శృంగారానికి ఆలవాలమైనది తెలుగుగజల్॥ ప్రేమభావనతో విజయపథం వైపు నడిపేదీ ప్రోత్సాహానికి శక్తివంతమైనది తెలుగుగజల్॥ విరహవేదనను తట్టుకోలేక వెల్లగక్కేదీ ఆలాపనలకు అనుకూలమైనది తెలుగుగజల్॥ కాఫియా రదీఫుల కమ్మనైన ప్రయోగంతో ద్విపదలతో ప్రాసయుక్తమైనది తెలుగుగజల్॥ గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం.

అంటున్నా (గజల్) నగలన్ని నీకోసమని అంటున్నా     మెడలోన వేసుకోమని అంటున్నా॥   చీరలన్ని ప్రేమతోనే ఇచ్చాను    సొగసుగా కట్టుకోమని అంటున్నా॥ చేతిలోని ధనమునంతా ఇచ్చాను   భద్రంగ దాచుకోమని అంటున్నా॥   పూలదండ నీ సిగకుకే తెచ్చాను   కొప్పునా పెట్టుకోమని అంటున్నా॥   వెన్నెలంత వెలుగులను నేను దాచాను  లోకమున వెలిగిపోమని అంటున్నా॥  చిరునవ్వులను గుండెనందు  నింపాను  మనసులో మురిసిపోమని అంటున్నా॥    రంగురంగుల గాజులు కొనితెచ్చాను    చేతులకు తొడుక్కోమని అంటున్నా॥   చెక్కలతో భక్తిమార్గం చూపాను  భజనలో లీనమవమని అంటున్నా॥  హృదయం నే నీకే అర్పించాను  ప్రేమతో నింపుకోమని అంటున్నా॥  సత్యమై నిత్యమై ముందు నిలిచాను  ధైర్యంగ నడచిపోమని అంటున్నా॥   స్వేచ్ఛ అనే జతరెక్కలను తొడిగాను గాలిలో  ఎగిరిపోమని అంటున్నా॥  గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం. 

 నా చెలిని (గజల్) తేనియలు చల్లమని అర్థిస్తా నా చెలిని ముద్దులను ఇవ్వమని అర్జిస్తా నా చెలిని॥ చల్లని చినుకులతో హృదిని  తడపాలని కరుణలో ముంచమని యాచిస్తా నా చెలిని॥ హృదయము తాకి పరవశింప చేయాలని ప్రేమ పారించమని ప్రార్థిస్తా నా చెలిని॥ వెలుగు దారిలో నడిపించి జీవితమంతా జ్ఞానసుధ ఒసగమని ఒప్పిస్తా నా చెలిని॥ మాటలతోనే మధురంగా మురిపించమని చెరకురసం చిందేలా మెప్పిస్తా నా చెలిని॥ గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం. 

 చెప్పేస్తా (గజల్) మనసులోని భావాలను మాటల్లో చెప్పేస్తా శ్రావ్యమైన రాగాలను పాటల్లో చెప్పేస్తా॥ సామూహిక సమస్యలపై కలమెత్తి రాస్తుంటా, సత్యపు సందేశాలను రాతల్లో చెప్పేస్తా॥ చేయాల్సిన కార్యాలు ఆచరణలో చూపిస్తా, మానవత్వపు విలువలను చేతల్లో చెప్పేస్తా॥ ఎదురైన అనుభవాలు హృదయంలో దాచుకుంటా, జీవనమార్గ దర్శనాన్ని సద్బాటల్లో చెప్పేస్తా॥ పల్లెల పట్టణాల సమదృష్టితో వీక్షిస్తా, ప్రజల ఆశల స్పందనను పేటల్లో చెప్పేస్తా॥ గెలుపు కోసం శ్రమించుటే విజయసూత్రమంటా, పట్టుదల గొప్పతనాన్ని ఆటల్లో చెప్పేస్తా॥ 'రాజేంద్ర' గుండెచప్పుడు అక్షరాల్లో నింపుతా, కాలం నేర్పిన పాఠాన్ని పుటల్లో చెప్పేస్తా॥ గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్,భాగ్యనగరం. 

 అల్లుతా అక్షరాలు (గజల్)  ఆలోచనలు అందించగ అల్లుతా అక్షరాలు భావాలు బయటపెట్టంగ బరుకుతా అక్షరాలు పూలతోటన చక్కని పదపుష్పాలు పూయించగ  కలముచేబట్టి కమ్మగా కార్చుతా అక్షరాలు వాక్కులరాణి భారతిదేవి కటాక్షము పొందంగ  కాగితాలపై చక్కగా పేర్చుతా అక్షరాలు పాఠకుల మనసులను దోచుకొని పరవశపరచంగ  హృదులను హత్తుకొనేలా కూర్చుతా అక్షరాలు సమావేశాల్లో గళమెత్తి గేయాలు పాడంగ  సాహిత్యాన నిలిచేలా చెక్కుతా అక్షరాలు కర్షకునిలా కష్టపడి సేద్యమును కొనసాగించ కవితాసిరులు పండేలా చల్లుతా అక్షరాలు కొమ్మలో కొమ్మనై పువ్వులో పువ్వునై చుట్టూ సౌరభాలను వీచేలా చిమ్ముతా అక్షరాలు రవికాంచని తావులకు చేరి వీక్షించి వర్ణించ వెలుగులను వెదజల్లేలా విసురుతా అక్షరాలు  భారతీయ భాషలందు బంగారు ఆభరణంలా తెలుగుతల్లి మురిసేలా అమర్చుతా అక్షరాలు  గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్,భాగ్యనగరం. 

 పెళ్ళాం (గజల్) చక్కని తోడై చల్లని నీడై పక్కన నిలిచేది పెళ్ళాం ఎండైనా వానైనా ఎప్పుడూ వీడకుండేది పెళ్ళాం॥ అలసిన వేళల్లో అమృతమాటల జల్లులు కురిపించి, ఆప్యాయ మమతలతో మనసును మురిపించేది పెళ్ళాం॥ కష్టపు కెరటాలు ఎదురొచ్చిన ప్రతివేళలో, ధైర్యపు దివ్వెయై దారిని చూపించేది పెళ్ళాం॥ ఇంటి గడపను స్వర్గసీమగా మలచి అనునిత్యం, నవ్వుల పూలతో నందనవనముగా మార్చేది పెళ్ళాం॥ తన సుఖమంతా త్యాగమనే కొవ్వొత్తిలా కరిగించి, కుటుంబ సంక్షేమానికి దీపమై వెలిగేది పెళ్ళాం॥ బాధల బరువును భుజాలపై మౌనంగా మోస్తూనే, బలమై ప్రతి అడుగున భర్తను నడిపించేది పెళ్ళాం॥ కన్నీటి చుక్కను కంటిలో కారనీయకుండానే, చిరునవ్వులు పూయించి గుండెలను గెలిచేది పెళ్ళాం॥ ముందుచూపుతో పిల్లల భవితకు పునాదులను వేసి, మంచి సంస్కారాల మకుటమై నిలిచేది పెళ్ళాం॥ సిరులకన్న మిన్నైన స్నేహమనే శుభసంపదగా, జీవిత యాత్రలో దైవవరమై దొరికేది పెళ్ళాం॥ సగమని దేవుడు సృష్టించిన సత్యరూపమై, సుఖదుఃఖాలలో సమభాగమై నిలిచేది పెళ్ళాం॥ తాళికట్టిన తనరాజు ప్రేమను హృదయంలో దాచుకొని, జన్మజన్మల బంధమై చివరివరకు నిలిచేది పెళ్ళాం॥ గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం.

 చెంతకురా (గజల్) ఎర్రచీర ఎంచుకున్న ఎగ్గులాడి చెంతకురా, తెల్లచీర తెచ్చుకున్న మాయలాడి చెంతకురా॥ మందహాస మల్లెలల్లే మురిపాల చిన్నదానా, బులుగుచీర పట్టుకొనీ వగలాడి చెంతకురా॥ కాటుకంటి చూపులతో కవ్వించే కలువబాలా, నల్లచీర కట్టుకొనీ నగులాడి చెంతకురా॥ చిన్ననడక చిందులతో చిలిపిగా నడిచే దానా, కొత్తచీర చుట్టుకొనీ కులుకులాడి చెంతకురా॥ చందమామ వెన్నెలంత చల్లనైన చెలియవై, పట్టుచీర పైటేసుకొనీ సోకులాడి చెంతకురా॥ పచ్చని పైరులాంటి పరువాల పడుచుదానా, పచ్చచీర ధరియించీ మిటుకులాడి చెంతకురా॥ పసిమి బంగారు వన్నెలల్లే కాంతులు చల్లేదానా, పసుపుచీర ముసుగేసీ టెక్కులాడి చెంతకురా॥ ఇంద్రధనుస్సు రంగులన్ని ఒలికించే అందగత్తె, రంగులచీర వేసుకొనీ వన్నెలాడి చెంతకురా॥ ఊరునిండా ఒయ్యారాలు ఊపిరిగా నింపేదానా, నేతచీర కప్పుకొనీ ఎమ్మేలాడి చెంతకురా॥ మల్లెపూల పరిమళాలు మనసునంత నింపుటకై, మెల్లమెల్ల అడుగులేస్తూ బొంకులాడి చెంతకురా॥ రాజు గుండె రాగమంతా నీకోసమే పలుకుతుంటే, ముద్దూముచ్చట తీర్చుటకై మాటలాడి చెంతకురా॥ — గుండ్లపల్లి రాజేంద్రప్రసాద్, భాగ్యనగరం